Bilgi Diyarı

Aşağıdaki Kutu ile Sonsuz Bilgi Diyarı'nda İstediğinizi Arayabilirsiniz...

James Hargreaves

  • Okunma : 34

James Hargreaves (yaklaşık 1720-1778). Eğirme tezgâhını bulan James Hargreaves’in İngiltere’nin kuzeybatısındaki Blackburn yakınında Standhill'de marangozluk ve dokumacılık yaptığı sanılmaktadır. Hargreaves 1760’ta, ham yündeki topakları açmaya yarayan bir yün tarama makinesi yaptı. Daha sonra 1766’da eğirme tezgâhını geliştirdi. Bir tür çıkrık olan bu tezgâhta bir kişi aynı anda birden çok ipliği hızlı bir biçimde eğirebiliyordu. Hargreaves bu tezgâhı bir rastlantı sonucu buldu. Bir gün kızı Jenny çıkrığı devirince, çıkrığın dikey konumda da döndüğünü gördü; iğleri dikey olarak yerleştirmek aklına geldi. Böylece “eğiren Jenny” adını verdiği tezgâhı bulmuş oldu.

    Hargreaves önce bu tezgâhla kendi dokumaları için iplik eğirdi. Ama sonra eğirme tezgâhlarından başkalarına da satınca 1768’de bu yeni buluşun kendilerini işsiz bırakacağını düşünen iplik eğiriciler Hargreaves’in evine saldırdı ve makineleri kırdı.

    Hargreaves bu olaydan sonra Nottingham’a gitti ve orada bir ortakla birlikte kendi makineleriyle donattığı bir atölye kurdu. 1769’da Richard Arkwright da su gücüyle çalışan bir eğirme tezgâhı geliştirdi. Ama her iki tezgâh da bundan 10 yıl sonra yerlerini Samuel Crompton’un geliştirdiği çok hızlı ve kullanışlı olan, “eğirme katırı” denen eğirme makinesine bıraktı.