Bilgi Diyarı

Aşağıdaki Kutu ile Sonsuz Bilgi Diyarı'nda İstediğinizi Arayabilirsiniz...

Ihlamur

  • Okunma : 31

Yol kenarlarını ve parkları süsleyen ıhlamur ağaçları, gür yeşilliği ve yaprakların arasından küpe gibi sarkan hoş kokulu çiçekleriyle oldukça gösterişli ağaçlardır. Üstelik bu güzel çiçeklerin solunum ve sinir sistemini yatıştırıcı etkisi vardır. Kurutulmuş ıhlamur çiçeklerin suda kaynatarak hazırlanan içecek öksürüğü kesip göğsü yumuşattığı, terlettiği ve hafif uyku verdiği için özellikle soğuk algınlığında çok yararlıdır. Aslında bu şifalı özellik ıhlamurların yalnızca birkaç türünün çiçeklerine özgüdür.

    Ihlamurgiller familyasının Tilia cinsini oluşturan ıhlamur ağaçlarının 30 kadar türü vardır ve hepsi kuzey yarıkürenin ılıman bölgelerinde dağılmıştır. Ormanlarda başka ağaçlarla karışık olarak bulunan, ayrıca gölge ve süs ağacı olarak parklara, yol ve cadde kenarlarına dikilen ıhlamurlar sonbaharda yaprak döken ağaçlardandır. Dalların üzerinde almaşık olarak dizilen yaprakları uzun saplı, yürek biçiminde ve kenarları dişlidir. İlkbaharda açan uçuk sarı renkli çiçekler üçlü ya da beşli demetçikler halinde yaprak koltuklarından sarkar. Her demetçiğin ana sapı, ince uzun ve zarımsı bir bürgü yaprağıyla kaynaşmış durumdadır. Çiçeklerin tozlaşması böcekler, özellikle arılar aracılığıyla olur. Balözü toplamak üzere çiçekten çiçeğe dolaşan arılar çiçektozlarını da taşıyarak döllenmeyi sağlarlar. Böylece ağacın yuvarlak ve küçük meyveleri oluşur. Bu arada arıların bazı ıhlamur türlerinin, özellikle Amerikan ıhlamurunun (Tilia americana) çiçeklerinden topladıkları balözüyle yaptıkları hoş kokulu ıhlamur balı da çok değerlidir.

    Türkiye’de, özellikle Karadeniz Bölgesindeki ormanlarda doğal olarak yetişen ya da süs ağacı olarak dikilen gümüşsü ıhlamurun (Tilia argentea), büyük yapraklı ıhlamurun (Tilia platyphyllos) ve Kafkas ıhlamurunun (Tilia rubra) çiçeklerinden ve odunundan yararlanılır. Ihlamur odunu beyaz denecek kadar açık renkli, yumuşak ve hafiftir. Yumuşak olduğu için çok kolay işlenir; üstelik işlerken damarları boyunca yarılmaz. Bu nedenle tornacılık ve heykelcilikte, sandık, panjur, arı kovanı, mobilya ve piyano tuşlarının yapımında kullanılır. Ihlamur odunu yiyeceklerin kokusunu ve tadını hiç bozmadığı için meyve, sebze sandıklarının yapımına çok elverişlidir.