Bilgi Diyarı

Aşağıdaki Kutu ile Sonsuz Bilgi Diyarı'nda İstediğinizi Arayabilirsiniz...

Etnik Gruplar

  • Okunma : 35

Etnik Gruplar, ortak özelliklere sahip olduklarını düşünen insan topluluklarıdır. Aralarında ulusal, dinsel, kültürel ya da ırksal güçlü bağlar vardır. Yeryüzünde yaşayan herkesin bağlı olduğu bir etnik grup varsa da, bu terim özellikle içinde yaşadıkları toplumla bütünleşmeden ve o toplumun kültürel değerlerini özümsemeden varlığını sürdüren “etnik azınlıklar" için kullanılır.

    Bugün birçok ülkede etnik azınlıklar vardır. Bunun nedenleri ülkelerin tarihinde aranmalıdır. Bazı azınlık grupları fethedilmiş ülkelerin halklarıdır. Avrupalılar Amerika ve Avustralya’da yaşamakta olan Yerli halkı topraklarından sürdüler. Yurtlarından olan bu insanlar bir yandan soykırım, bir yandan bulaşıcı hastalıklar nedeniyle sayıca azaldılar. Kendi ülkelerinde azınlık durumunda kaldılar. Bazen de işgücüne gereksinim duyulduğu için başka ülkelerden insanlar getirtildi. Amerika'daki pamuk tarlalarında çalıştırılmak üzere Afrika'dan gemilerle köleler taşındı. Siyasal ya da dinsel baskılardan dolayı ülkelerinden ayrılmak zorunda kalan insanlar başka ülkelere göçtüler. 20. yüzyılda İsrail Devleti kuruluncaya kadar Yahudiler inançlarından dolayı kıyımlara uğradılar. Bunun en çarpıcı örneği II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanya’sının yaklaşık 6 milyon Yahudi’ye karşı giriştiği soykırımdır.

    Bazı göçmen gruplar zaman içinde etnik özelliklerini yitirerek, içinde yer aldıkları yeni toplumun özelliklerini benimsemiştir. Çoğu devletler ise ulusal bir birlik oluşturmak amacıyla ülkelerindeki etnik grupları özümleme yoluna gider. ABD’ye Avrupa’dan göçenler ya da 17. yüzyılda İngiltere’ye yerleşen Fransız Protestanlar buna örnektir. Öte yandan içinde bulundukları ülkenin yaşamından yalıtılan, ayrımcılık yapılarak eğitim ve iş olanağı tanınmayan etnik gruplar da büyük mücadeleler sonucu bu hakları elde etmeye çalışmıştır. 1960’larda ve 1970’lerde ABD’de Siyahlar eşit haklar alanında başarılı bir mücadele yürüttüler.

    Bazı ülkelerin birden fazla etnik grubu barındırdığına da rastlanır. Bunlara ”çok kültürlü" toplumlar denir. Değişik kökenli etnik grupların aynı ülkede barış içinde yaşadığı ülkelerden biri İsviçre'dir. Ne var ki, Lübnan ve Kuzey İrlanda gibi ülkelerde bu durumun tam tersi geçerlidir. Etnik gruplar arasında gelişen bağımsızlık hareketlerini ülkelerinin ulusal birliği için bir tehlike olarak gören bazı devletler, etnik grupları şiddete başvurarak dışlamaya, sindirmeye ya da yok etmeye çalışır.

    Bir etnik grubun yönetimde olduğu ve öbür etnik grup ya da grupları baskı altında tuttuğu da görülmüştür. Sömürgecilik döneminde örneklerine çok rastlanan bu durum bugün Güney Afrika'da hâlâ yürürlüktedir. Kendi üstünlüklerine inanan ve başka halkları yönetmeyi hakları sayan Avrupalılar Afrika'da, Amerika'da ve Asya'da sömürgeler kurdular. Egemenliği elinde tutan bu etnik gruplar, üstünlüklerini kanıtlamak için ayrıntılı fakat dayanaksız kuramlar geliştirdi. Siyahlar üzerinde “beyaz ırkın". Yerli halkların kültürlerine karşı Avrupa uygarlığının, çoktanrılı dinleri benimsemiş olanlara karşı tektanrılı dinlerin üstünlüğünü savundular. Irkçı önyargılar etnik gruplar arasında bugün de eşitlik ve uyumun sağlanmasında engelleyici rol oynamaktadır.

    Eski sömürgelerin bağımsız devletler olması, ekonomik gelişme, halkların göçler nedeniyle kaynaşması ve demokratik yönetimlerin sayıca artması sonucu etnik gruplar arasındaki düşmanlıkların da ortadan kalkacağı umudu gerçekleşmedi. Çeşitli grupların bir araya gelmesi insanların kökenlerine karşı duyarlıklarının ve ilgilerinin artmasına yol açtı. Çağdaş toplumlarda yaşam karmaşıklaştıkça ve kişiler arası ilişkiler yüzeyselleştikçe. bazı insanlar bir şeye bağlı olma tutkusuyla etnik kökenlerine ilgi duymaya başladı.

    Azgelişmiş ülkelerinden göçmen işçi olarak Avrupa'ya giden Türk. Yugoslav, Yunanlı. Faslı, Cezayirli işçiler kültürel kimliklerini korumaya çalışırken, içinde bulundukları ülkenin koşullarına da uyum sağlamaya çalışıyorlar.

    Birçok ülkede etnik azınlıklar büyük bir çeşitlilik gösteriyor. İngiltere'de İskoçlar ve Galler yüzyıllardan beri yaşamakta oldukları bölgelerde kimliklerini korumayı başardılar. Daha sonra gelen PakistanlIlar, Tamiller, Kıbrıslılar, Çinliler gibi azınlıklar ise demokratik hakları için mücadele ediyorlar. ABD' de ise Siyah ya da Afrika kökenli Amerikalılar'ın yanı sıra, çoğu göçmen olarak gelmiş bulunan PolonyalIlar, Almanlar, Koreliler, Porto Rikolular ve MeksikalIlar vardır.