Bilgi Diyarı

Aşağıdaki Kutu ile Sonsuz Bilgi Diyarı'nda İstediğinizi Arayabilirsiniz...

Sir John Franklin

  • Okunma : 36

(1786-1847). Dünyada pek az insan John Franklin kadar çok yer keşfetmiştir. İngiltere’de, Lincolnshire’deki Spilsby’de doğan John Franklin 15 yaşındayken, sonradan kendi gibi keşifleriyle ünlenecek olan kuzeni Matthew Flinders ile Avustralya'ya büyük bir keşif gezisine çıktı. 1818'de Spitzberg Adaları'nın ötesine, kuzey yolculuğuna çıkan iki gemiden birinin kaptanı olarak ilk kutup seferini yaptı. 1818-21 yılları arasında Kanada'da kanolarla yapılan bir keşif gezisinin rehberliğini üstlendi. Ekip, Hudson Körfezi’nde York’tan yola çıkarak, Büyük Esir Gölü’ne, oradan Coppermine Irmağı'na ve böylece Kuzey Kutup Bölgesi’ne ulaştı. Franklin sonra gene kanoyla Kanada’nın kuzey kıyıları boyunca 880 km daha yol aldı.

    Üç yıl sonra Kanada’da başka bir geziye rehberlik etti. Mackenzie Irmağı’nı izleyerek Büyük Ayı Gölü’ne vardı. Oradan yolun geri kalanını altı gün gibi kısa bir zamanda aşarak denize ulaştı. Mackenzie Irmağı’nın ağzında ekibi ikiye ayırdı. Bir ekip doğu kıyılarına yönelirken, Franklin rehberlik ettiği öbür ekiple batıya doğru, bugün Alaska topraklarında kalan Beechey Point’e kadar gitti. Böylece bu iki grup, 1.932 kilometrelik kıyı şeridini ilk kez araştırmış oldu. Franklin 1829’da İngiltere’ye döndüğünde “sir” unvanını aldı.

    Franklin 14 yaşından ölümüne kadar Kraliyet Deniz Kuvvetleri'nde görev yaptı. 1801’de Kopenhag, 1805’te Trafalgar, 1814’te New Orleans savaşlarına katıldı. 1836’dan 1844'e kadar Van Diemen’s Land (bugünkü Tasmanya) genel valisi oldu. 1844’te İngiltere ’ye döndüğünde, Amerika'nın kuzeyinden gemiyle dolaşarak Atlas Okyanusu’ndan Büyük Okyanus’a bir geçit bulmaya çalışmak üzere hazırlıklar yapıldığını gördü. Kraliyet Deniz Kuvvetleri komutanına bu keşif gezisini yönetmek istediğini bildirdi. İsteği kabul edilen Franklin 1845’te iki gemiyle yola çıktı. Daha öncekilere göre çok daha donanımlı olan bu keşif gezisi büyük bir felaketle sonuçlandı. 1859’da Kral William Adası'na giden bir araştırma ekibi, görgü tanığı olan Eskimolar'ın anlattıklarından ve tayfalann iskeletleriyle birlikte bulunan, 25 Nisan 1848’e kadar tutulmuş bir seyir defterindeki notlardan, gemilerin 1846 Eylül'ünden 1847 Nisan'ına kadar Victoria Boğazı'nda buzlara sıkışıp kaldığını öğrendi. Franklin 1847 Haziran'ında ölmüştü. Geminin sağ kalan tayfaları parçalanan gemileri bırakmışlar, buz üzerinde yürüyerek Kanada'ya ulaşmaya çabalarken açlık ya da hastalıktan tümü ölmüştü.

    Kuzeybatı Geçidi’ni batıdan gelerek bulmaya çalışan keşif ekiplerinin ulaştığı yere Franklin’in varması için yalnızca birkaç kilometre kalmış olduğundan, birçok kişi Kuzeybatı Geçidi’ni onun keşfettiğini varsayar. Eğer gemileri buzlara sıkışıp kalmasaydı, bu geçidi doğudan batıya ilk geçen Franklin olacaktı.